Göz Sağlık Rehberi

YAŞA BAĞLI MAKULA DEJENERASYONU

  Retina, gözün arka kısmını kaplayan sinir tabakasıdır. Makula (sarı nokta), retinada yer alan, cisimleri ayrıntılı ve net olarak görmemizi sağlayan en önemli bölgedir. Bu bölge merkezi görmenin %90 nı sağlamaktadır.
Makula dejenerasyonu; Yaşa bağlı olarak ortaya çıkan, görmeyi direkt olarak etkileyen bir göz hastalığıdır.Bu hastalıkta,görme merkezindeki hücrelerde bozulma olur ve görme merkezinin altında damar yumağı şeklinde görmeyi engelleyen bir leke oluşur.
Hastalık sık görülür ve yaşam kalitesini azaltır.50 yaşının üzerindeki bireylerde geriye dönüşsüz ağır görme kaybı sebeplerinin başında gelmektedir.

SEBEBİ
   Pek çok insanda vücudun normal yaşlanmasıyla birlikte makula dejenerasyonu gelişmektedir. Ayrıca genetik faktörler ve damar yapısı bozuklukları da etkendir. Hipertansiyon, şeker hastalığı, anemi (kansızlık), aşırı sigara kullanımı, aşırı güneş ışınlarına maruz kalma hastalığı ilerletmektedir.
Hastalığın, kuru ve yaş tip olmak üzere iki tipi bulunmaktadır
Kuru tip; Hastaların %90’ında bulunur ve makula dokularında incelme sonucu görme kaybı yavaş yavaş gelişir
Yaş tip; Hastaların %10'unda bulunur. Gözün arka kısmında gelişen anormal damarlar ile buralardan meydana gelen sızıntılar ve kanamalarla karakterizedir. Bu durumda görme kaybı ani ve ciddi seviyededir, merkezi görmenin tamamı birkaç gün içerisinde kaybolabilir.

BELİRTİLERİ
   Hastalık her iki gözü de etkiler. Önce bir gözde başlar ve genellikle yavaş seyreder. Erken dönemlerde, özellikle tek göz etkilendiğinde görme kaybı fark edilmeyebilir ve sağlam göz ile görme devam ettirilir. İleri safhalarda ise görme azalması, eğri görme ve düz çizgileri kırık görme, görmede dalgalanma, gözlükle bile yakını görememe şikayetine neden olur.Aynı zamanda karanlıkta görme de bozulur.Yaşa bağlı makula dejenerasyonu merkezi görmeyi azaltsa da çevre görmeyi etkilemez.Örneğin saate bakıldığında saatin dış kısmı görülebildiği halde kendisi görülemez ve kaç olduğu anlaşılamaz.
• Baktığınız noktanın ortasında koyu karanlık bir bölge olur.
• Baktığınız noktadaki düz çizgilerde bükülmeler görülür.
• Renkler daha soluk görünür
• Sayfada bulunan harfler örnekteki gibi bozulur.

TANISI
   Hastalık tek taraflı başladığında çoğunlukla hastalar tarafından fark edilmeyebilir. 40 yaşın üzerindeki her 10 kişiden birinde görülen hastalığın ilk belirtileri 45 yaşlarında ortaya çıkar Bu nedenle özellikle 50 yaş üstü kişilerin bir şikayeti olmasa da yılda bir kez göz muayenesi yaptırmaları uygun olur. Bulanık görme başladığı dönemde göz doktoruna muayene olarak yapılan testler sonucunda yaşa bağlı makula dejenerasyonu tanısı konabilir.
o Ayrıntılı göz dibi muayenesi
o Basit görme testi (kareli kağıt testi)
o Renkli görme testi
o Göz anjiyosu

TEDAVİSİ
    Hastalık yaşa bağlı olarak, meydana geldiğinden başlangıcını engelleyen bir tedavi şekli bulunmamaktadır. Ancak, erken dönemde tespit edildiğinde hastalığın ilerlemesinin durdurulması mümkündür. Bu nedenle 50 yaşından sonra, herkesin herhangi bir şikayeti olmasa da ayrıntılı göz kontrolü yaptırması gerekmektedir.
   Kuru tip dejenerasyon için kabul edilmiş herhangi bir tedavi şekli bulunmamakla birlikte bazı vitamin desteklerinin faydası olduğu düşünülmektedir. Daha nadir olarak görülen yaş tip dejenerasyonda ise etkinliği kanıtlanmış 2 tip tedavi yöntemi vardır. Birincisi klasik laser tedavisi, ikincisi ise özel bir ilaçla birlikte uygulanan özgün bir laser uygulaması şekli olan "oküler fotodinamik tedavi (OPT veya PDT)" yöntemidir. Birinci yöntem olan klasik laser tedavisinde hastalıklı doku laserle yakılarak ortadan kaldırılır. İkinci ve en yeni tedavi şekli olan "Oküler Fotodinamik Tedavi (OPT)"de ise öncelikle hastaya damar yoluyla bir ilaç verilir sonra gözüne laser uygulanır. Verilen bu ilaç gidip özellikle gözdeki hastalıklı bölgeye tutunur ve sadece ilacın bulunduğu bölgeyi etkileyen özel bir laser uygulanarak özellikle ve sadece hastalıklı bölgenin tedavisi yapılır. Bu yöntem dejenerasyonu tedavi etmese de görme kaybının hızını yavaşlatabilmektedir.

  Kendi görmenizi nasıl tespit edebilirsiniz? Göz testleri!

    

Bu site, görme engellilerin kullanımına uygun tasarlanmıştır

    ©2010 T.C Sağlık Bakanlığı Prof.Dr.N.Reşat Belger Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi